Gurasoentzako orientazioa: nerabeen emozioak laguntzeko gakoak
Guraso izatea ez da liburu batekin datorren misioa. Nerabezaroan, gainera, emozioak bizitu eta askotan ez da erraza zer ari den pasatzen ulertzea.
Hemen ez dizugu errezeta magikorik emango, baina bai ulertzeko mapak, elkarrizketa hasteko esaldiak eta etxean probatzeko ariketa errazak. Zuek izan zintezkete zuen seme-alaben lehenengo euskarri emozionala, eta hori egiteko hemen gaude laguntzen.
Hemen ez dizugu errezeta magikorik emango, baina bai ulertzeko mapak, elkarrizketa hasteko esaldiak eta etxean probatzeko ariketa errazak. Zuek izan zintezkete zuen seme-alaben lehenengo euskarri emozionala, eta hori egiteko hemen gaude laguntzen.
Nerabezaroa trantsizio garaia da: gorputzak aldatu egiten dira, burmuina ere bai, eta horrekin batera emozioak ere biziago sentitzen dira.
Zenbait ezaugarri ohikoak dira:
Helburua ez da "kontrolatzea", baizik eta ulertzea zer dagoen atzean eta, hortik abiatuta, laguntza eskaintzea.
Zenbait ezaugarri ohikoak dira:
- Emozio-intentsitate handia: poz handiak eta beheraldi gogorrak tartekatzea.
- Independenteago izan nahi izatea, baina aldi berean segurtasun beharra izatea.
- Lagun taldeen iritzia oso garrantzitsua izatea.
- Askotan hitzek baino gehiago, jokabideek esatea nola dauden.
Nerabeekin hitz egitea ez da beti erraza, baina zenbait ohitura txikik asko lagun dezakete:
- Entzute aktiboa: eten gabe entzun, begietara begiratu eta esandakoa bere hitzekin bueltatu.
- Epai gutxiago, galdera gehiago: "Zergatik egiten duzu hori?" galdetu ordez, "Nola sentitzen zara azkenaldian?" bezalako galderak egin.
- Mugak argi eta errespetuz: portaera bat onargarria ez dela esatea, pertsona onartzen duzuela argi utziz.
- Lasaitasun uneak bilatu: autoan, paseoan edo sukaldean, aurrez aurre baino errazagoa izan daiteke hitz egitea.
- Gatazkak kudeatzeko 3 pausoko eredua: pausatu (arnasa hartu), entzun (bestea ulertzen saiatu) eta adostu (konponbide txiki bat aurkitu).
Etxean probatzeko ideiak
Egoerak eta proposamen azkarrak
Nerabezaroan aldaketak normalak dira, baina badaude arreta berezia merezi duten seinaleak. Adibidez:
- Hilabeteetan luzatzen den animu oso baxua edo interes falta ia guztiarekin.
- Lo edo jate ohituretan aldaketa nabarmenak, azalpenik gabe.
- Bere burua zigortzeko komentarioak edo autoestimu oso baxua etengabe.
- Lagunen eta familiarengandik isolatzea, bat-bateko aldaketa sozialik gabe.
- Arrisku jokabideak: gehiegizko edari-kontsumoa, auto-lesioak, etxetik ihes egiteko mehatxuak…
Familiaren egunerokora egokitutako material sinpleak prestatu ditugu:
Baliabide gehiago nahi badituzu, sartu Baliabideak atalean eta begiratu gurasoentzako bereziki prestatutako gidak eta inprimagarriak. Eta emozio bakoitza sakonago lantzeko, erabili gure Emozionarioa etxean, nerabearekin elkarrekin irakurtzen.
- Elkarrizketa hasteko galdera-gidak, afarian edo auto-bidean erabiltzeko.
- Emozioak identifikatzeko fitxak, kolore eta irudiekin.
- Ariketa laburrak, nerabeek bakarka edo zuekin batera egin ditzaketenak.
Nola lor dezaket nire seme-alabak bere burua irekitzea?
Hasteko, aukeratu momentu lasaiak, hitz egin bere interesetatik abiatuta eta erakutsi prest zaudela epaitu gabe entzuteko. Batzuetan, galdera asko egin ordez zure buruari buruzko zerbait partekatzea lagungarria da.
Zer egin nire nerabeak laguntza profesionala ez badu nahi?
Normala da erresistentzia sentitzea. Eskaintza gisa aurkez dezakezu, ez mehatxu moduan, eta aukerak proposatu: "joan gaitezke lehenengo gu helduak, zurekin etorri aurretik" edo antzekoak.
Nola banatu diziplina eta enpatia?
Mugak argi izatea maitasun forma bat ere bada. Desadostasunetan, saiatu emozioa lehenik aitortzen ("ikusten dut oso haserre zaudela") eta ondoren gogorarazi arauak edo ondorioak, tonu lasai batean.
Noiz da nahikoa nire kabuz eta noiz bilatu behar dut kanpoko laguntza?
Hilabete batzuk igaro eta egoerak okerrera egiten badu edo zure seme-alabaren segurtasuna arriskuan egon daitekeela sentitzen baduzu, gomendagarria da profesionalengana jotzea eta eskolarekin edo osasun-sistemarekin koordinatzea.
Hasteko, aukeratu momentu lasaiak, hitz egin bere interesetatik abiatuta eta erakutsi prest zaudela epaitu gabe entzuteko. Batzuetan, galdera asko egin ordez zure buruari buruzko zerbait partekatzea lagungarria da.
Zer egin nire nerabeak laguntza profesionala ez badu nahi?
Normala da erresistentzia sentitzea. Eskaintza gisa aurkez dezakezu, ez mehatxu moduan, eta aukerak proposatu: "joan gaitezke lehenengo gu helduak, zurekin etorri aurretik" edo antzekoak.
Nola banatu diziplina eta enpatia?
Mugak argi izatea maitasun forma bat ere bada. Desadostasunetan, saiatu emozioa lehenik aitortzen ("ikusten dut oso haserre zaudela") eta ondoren gogorarazi arauak edo ondorioak, tonu lasai batean.
Noiz da nahikoa nire kabuz eta noiz bilatu behar dut kanpoko laguntza?
Hilabete batzuk igaro eta egoerak okerrera egiten badu edo zure seme-alabaren segurtasuna arriskuan egon daitekeela sentitzen baduzu, gomendagarria da profesionalengana jotzea eta eskolarekin edo osasun-sistemarekin koordinatzea.
Jo ezazu begirada gazteekin eta eskolarekin batera
